Κείμενο και φωτογραφίες Απόστολος Κων. Καρακώστας

Πανελλήνιο Διήμερο Μαθητικό Συνέδριο με θέμα «Τοπικά Μνημεία και Αρχαία Ιστορία», πραγματοποιήθηκε στην Συνεδριακή αίθουσα του Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας στο Αγρίνιο, την Πέμπτη 26 και την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026. Διοργανωτής του Συνεδρίου το 5^ο Γυμνάσιο Αγρινίου με Διευθυντή τον Φιλόλογο/Αρχαιολόγο Ευθύμιο Αδάμη.

Για την ενημέρωση των συμμετασχόντων μαθητών, γονέων και πολιτών που παρακολούθησαν το συνέδριο, το 5^ο Γυμνάσιο τύπωσε και μοίρασε 300 κατατοπιστικά 44^ων σελίδων φυλλάδια/τετράδια, που περιέχουν 22 φωτογραφίες και 4σέλιδη πληροφόρηση-κείμενα, φωτογραφίες και σχέδια-για το Αρχαίο Αγρίνιο (περίπου 140 μαθητές και πολλοί επισκέπτες δεν μπόρεσαν να το προμηθευτούν  γιατί εξαντλήθηκε λόγω του αρχικού υπολογισμού).

Στο οπισθόφυλλο του ενημερωτικού φυλλαδίου συμπυκνώνεται ο σκοπός του συνεδρίου με τα λόγια:

«Τα μνημεία αποτελούν τα ίχνη του πολιτισμού στο χρόνο. Έχουν την δική τους αισθητική. Οφείλουμε να τα γνωρίσουμε, να τα μελετήσουμε και να τα αναδείξουμε. Είναι η ταυτότητα του κάθε τόπου». 

Το φυλλάδιο περιέχει και σχετική για το Αρχαίο Αγρίνιο βιβλιογραφία η οποία παρατίθεται στο τέλος του κειμένου.

Την πρώτη μέρα της διήμερης εκδήλωσης-Πέμπτη 26 Μαρτίου-η έναρξη έγινε στις 10:00 το πρωί. Έγινε 15λεπτο διάλειμμα στις 11:30 και συνεχίστηκε μέχρι την μεσημεριανή διακοπή στις 13:15

Ο Διευθυντής του 5^ου Γυμνασίου φιλόλογος/αρχαιολόγος κύριος Ευθύμιος Αδάμης, ως Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής  καλωσόρισε τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς και μαθητές στο πρωϊνό σκέλος του συνεδρίου και έδωσε τον λόγο στον Αντιδήμαρχο της Διεύθυνσης Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού, Νέας Γενιάς, Βιβλιοθηκών, Αρχείων και της Δια Βίου Μάθησης, κύριο Χρήστο Ζαρκαβέλη, ο οποίος χαιρέτησε το συνέδριο και συνεχάρη τους διοργανωτές.

Ακολούθως χαιρέτησαν το Συνέδριο ο κύριος Γεώργιος Κωστόπουλος Προϊστάμενος Εκπαιδευτικών Θεμάτων, ο κύριος  Απόστολος Βετσόπουλος  Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φιλολόγων Αιτωλ/νίας, η κυρία Αικατερίνη Πελέκη Σχολική Σύμβουλος Παιδαγωγικής Ευθύνης του 5^ου Γυμνασίου και ο Διευθυντής του 6^ου ΓΕΛ Αγρινίου Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής (Μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής).

Οι εισηγήσεις των μαθητών από εργασίες τους ξεκίνησαν με τους μαθητές του 5^ου Γυμνασίου. Παρουσίασαν την εργασία τους για το Αρχαίο Αγρίνιο ξεκινώντας από την γεωγραφική του θέση.

Ακολουθεί σε περίληψη η εισήγηση των τριών μαθητών.

«Το θέμα που θα σας παρουσιάσουμε το 5^ο Γυμνάσιο Αγρινίου, αφορά την αρχαία πολιτεία του Αγρινίου. Μια πολιτεία ξεχασμένη που τα ερείπιά της είναι σκεπασμένα και βρίσκονται πολύ κοντά στην σημερινή πόλη του Αγρινίου. Για να την προσεγγίσουμε χρειάζεται να βγούμε ένα χιλιόμετρο έξω από τον αστικό ιστό, ακολουθώντας την παλιά Εθνική οδό Αγρινίου Ιωαννίνων. 

Αριστερά και δεξιά της οδού συναντάμε τον αρχαιολογικό χώρο. Εκεί βρισκόμαστε σε ένα μεγάλο πεδίο πενταγωνικό που στα δεξιά μας  αρχίζει από τους λόφους του Αγίου Κωνσταντίνου. Συναντάμε την Ακρόπολη, ενώ αριστερά της οδού βρίσκονται η αγορά, αρχαίες κατοικίες, το αρχαίο νεκροταφείο και διάφορα κτίσματα». 

Στην συνέχεια οι μαθητές μίλησαν για την προέλευση του ονόματος του Αγρινίου. Και για τους Αρχαίους συγγραφείς που αναφέρονται στην πόλη-πρωτεύουσα των Αγραίων.

Ακολούθησε η εισήγηση από το Γυμνάσιο Γαβαλούς Μακρυνείας του Δήμου Αγρινίου. Τέσσερις μαθητές και η καθηγήτριά τους κυρία Ευδοκία Παπούτση παρουσίασαν την εργασία τους για το Αρχαίο Ασκληπιείο της Γαβαλούς.

(η συνολική επιμελής και άρτια εισήγηση αποτελείται από δεκάδες σελίδες κειμένων, με συνοδεία πολλών φωτογραφιών, που προβλήθηκαν στις 4 μεγάλες οθόνες εντός της αιθούσης. Πιο κάτω ακολουθεί σύντομη περίληψη της εργασίας των μαθητών).

ΤΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΤΡΙΧOΝΙΟ (ΓΑΒΑΛΟΥ)

Μια παρουσίαση βασισμένη  στην έρευνα και μελέτη του φιλολόγου κυρίου Αδάμη Ευθύμιου.

Επιμέλεια Διαφανειών: Παπούτση Ευδοκία, Καθηγήτρια Αγγλικών
Παρουσίασαν οι μαθητές της Α΄ Τάξης του Γυμνασίου Γαβαλούς:

Αθανασία Ζαπατίνα, Παναγιώτης Αλεξανδρής, Γεώργιος Λυκογεώργος  και Φώτης Καραγιάννης
Τα ερείπια από το αρχαίο Ασκληπιείο (το …νοσοκομείο της αρχαίας πόλης του Τριχονίου) στην περιοχή της σημερινής κωμόπολης της Γαβαλούς στη Μακρυνεία. Βρίσκονταν στα Νότια της λίμνης Τριχωνίδας, στους πρόποδες του όρους Αράκυνθος (Ζυγός), κοντά στη σημερινή Γαβαλού.  Ήταν σημαντική πόλη και η σπουδαιότερη πόλη της κεντρικής Αιτωλίας. Έδωσε το όνομά της στη λίμνη Τριχωνίδα. Το Τριχόνιο  ήταν η πατρίδα  των  στρατηγών  Σκόπα, Δωρίμαχου και Θόα.

Οι στρατηγοί αυτοί  έπαιξαν  σημαντικό  ρόλο  στις  πολιτικές και  στρατιωτικές  επιλογές  της Αιτωλικής Συμπολιτείας.

Ο αρχαιολόγος Σωτηριάδης έκανε  ανασκαφές το 1902 και έφερε στο φως τα  ευρήματα: Αρχαία τείχη της πόλης και δύο  τύμβους κοντά στο  δρόμο στο αρχαίο  νεκροταφείο.

Ακόμα ανακάλυψε  επιγραφές  που  χρονολογούνται  στον 4^ο  και  τον 3ο αι π.Χ. Οι  επιγραφές  υποδεικνύουν  πως  η  πόλη  γραφόταν  «Τριχόνιο»  και  όχι «Τριχόνειον» ή «Τριχώνιο».

Οι σωστικές ανασκαφές που έφεραν στο φως το Ασκληπιείο έγιναν το 1992. Ως  κτίσμα  είναι  σχετικά  μικρό.  Έχει εξωτερικές διαστάσεις 9,5×7,5 μέτρα. Είναι προσανατολισμένο στον άξονα Ανατολή-Δύση.

Το αρχαίο Τριχόνιο και το Ασκληπιείο δεν είναι απλώς σωριασμένες πέτρες στο πέρασμα του χρόνου.

Είναι η ζωντανή απόδειξη μιας κοινωνίας που άνθισε στις όχθες της μεγαλύτερης λίμνης της Ελλάδας.

Συνδύαζαν την πολιτική ισχύ της Αιτωλικής Συμπολιτείας με την πρωτοποριακή φροντίδα  για την ανθρώπινη υγεία.

Σήμερα, καθώς το φυσικό κάλλος της Τριχωνίδας συναντά
τη σιωπηλή ιστορία της Γαβαλούς, το Ασκληπιείο μας υπενθυμίζει ότι η αναζήτηση για τη θεραπεία και την αρμονία παραμένει, ανά τους αιώνες,  μια πανανθρώπινη ανάγκη.
Τα παιδιά μίλησαν και για τον Ασκληπιό που ήταν μια Θεότητα (Θεός-γιατρός) που η   λατρεία του άρχισε τον 7^ο αιώνα π.Χ
Στις παραστάσεις που έχουν διασωθεί συχνά τον βλέπουμε να κρατάει ένα φίδι ή ένα ραβδί με ένα τυλιγμένο φίδι.

Ο Ασκληπιός χρησιμοποιούσε το δηλητήριο των φιδιών, για να παρασκευάζει φάρμακα και να θεραπεύει τους ασθενείς.

Κάποιοι υποστήριξαν ότι τα φίδια θεωρούνταν ζώα προφητικά, καθώς έμπαιναν βαθιά στο χώμα και γνώριζαν τα μυστικά του πάνω και του κάτω κόσμου.
Η ράβδος του Ασκληπιού παραμένει το σύμβολο της ιατρικής επιστήμης.

Η περιστροφική κίνηση του φιδιού γύρω από την ράβδο σχηματίζει τρία ημικύκλια, τα οποία συμβολίζουν την αλήθεια, την σωφροσύνη, και την ευφυΐα, στοιχεία που χαρακτηρίζουν το γιατρό που τηρεί τον όρκο του Ιπποκράτη.

Ο Ασκληπιός είχε πέντε τέκνα, τις κόρες του Υγιεία,  Ιασώ ή Ακεσώ και την Πανάκεια. Οι γιοι του ήταν ο Μαχάονας και ο Ποδαλείριος, που τους βρίσκουμε κατά τον Όμηρο και ως γιατρούς στον Τρωικό πόλεμο.

Τα παιδιά του μεταβίβασαν την ιατρική τέχνη και στους απογόνους του Ασκληπιού, στους Ασκληπιάδες.

Μάλιστα, πολλά χρόνια αργότερα, ο Ιπποκράτης, ο θεμελιωτής της ιατρικής επιστήμης, είχε πατέρα γιατρό που ανήκε στο ιερατείο του Ασκληπιείου του νησιού της Κω.

Τα Ασκληπιεία ήταν ιερά ιατρικά-θεραπευτικά κέντρα που είχαν προστάτη τους τον Ασκληπιό καθώς και άλλους θεούς ή ήρωες.
Με απλά λόγια ήταν τα … νοσοκομεία της αρχαίας Ελλάδας.

Η εποχή  της  ακμής  τους ήταν από τον  5^ο  αιώνα και  μετά.  Ήταν κτισμένα σε κατάλληλες, υγιεινές  θέσεις, σε σημεία φυσικής ομορφιάς, σε καταπράσινα τοπία με ειδυλλιακή θέα και φυσικά τρεχούμενα νερά κοντά στην θάλασσα ή σε ιαματικές πηγές.

Ο Διευθυντής του Γυμνασίου Γαβαλούς, κύριος Βασίλειος Δανιάς, οι καθηγητές και οι μαθητές του Γυμνασίου ευχαρίστησαν θερμά όλους  που παρακολούθησαν την σπουδαία εισήγησή τους με θέμα το Ασκληπιείο.

Το ακροατήριο στην γεμάτη αίθουσα του Επιμελητηρίου θερμά χειροκρότησε τους μαθητές και την καθηγήτριά τους.

Ακολούθησε το 2^ο Γυμνάσιο Αγρινίου με θέμα τα Τοπωνύμια των Συνοικιών του Αγρινίου. Το ενδιαφέρον θέμα παρουσίασαν 4 μαθήτριες και 4 μαθητές, οι οποίοι  ζωντάνεψαν το ιστορικό παρελθόν της πόλης περιγράφοντας Συνοικία – Συνοικία την πόλη, με τα τοπόσημα της και ερμηνεύοντας το ιστορικό φορτίο των ονομασιών, μάλιστα έδειξαν στο κοινό αναλυτικό χάρτη. Την εργασία επιμελήθηκαν η Δ/ντρια κα Μπρούτα Ελένη, η κα Βασιλική Τσαρούχη, η κα Δήμητρα Μπεσίρη και η κα Σπανίδου.

Αμέσως μετά το διάλειμμα έγινε διαδικτυακή σύνδεση με το Α’ Δημοτικό Σχολείο της Λαμίας. Στις μεγάλες οθόνες (4) στην αίθουσα προβλήθηκε το γνωστό μνημείο των Θερμοπυλών, ο Ανδριάντας του Σπαρτιάτη βασιλιά Λεωνίδα, όπου μαθητές υπό την επιμέλεια του κ. Κοντογιάννη Νικόλαου παρουσίασαν την ιστορία της μάχης και του μνημείου και σημαντικές προτάσεις ανάδειξης.

Μαθητές από το Γυμνάσιο Θέρμου με τον καθηγητή τους, τον Αρχαιολόγο κύριο Γεώργιο Σταμάτη, μίλησαν για τις αρχαίες επιγραφές που βρέθηκαν στο Αρχαίο Θέρμο και φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο ενώ ζωντάνεψαν την ιστορία της Αιτωλικής Συμπολιτείας

Το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο Αγρινίου (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ.), παρουσίασε εργασία του και βίντεο για τον Βλοχό, την αρχαία ακρόπολη των Θεστιέων.

Ακολούθησε  η διαδικτυακή σύνδεση με το 106ο  Νηπιαγωγείο Αθηνών και λόγω του αντίλαλου του ήχου, ο κύριος Αδάμης διάβασε την πολύ ενδιαφέρουσα εργασία των παιδιών, υποσχόμενος ότι την επόμενη μέρα θα προβληθεί το βίντεό τους.

Ακολούθησε η μεσημεριανή διακοπή των εργασιών του Συνεδρίου στις 13:15

————————ο————————

Το απόγευμα στις 16:30 συνεχίστηκε το Συνέδριο για την «Τοπική Ιστορία» με Θεματική Συζήτηση : «Ιστορικά μνημεία και Πολιτισμός ως παράγοντες τοπικής Ανάπτυξης». Συντονιστής  ο κύριος Κωνσταντίνος  Νάκος, Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος.

Χαιρέτησαν το συνέδριο και μίλησαν πρώτος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός.

Ο Σεβασμιότατος με μια φράση έδωσε τον ορισμό για την σημασία των τοπικών μνημείων:  «Τα τοπικά μνημεία αποτελούν ζωντανό και διαρκή διάλογο του παρελθόντος με το παρόν». Ολόκληρη την εισήγηση του Μητροπολίτη μπορείτε να την διαβάσετε εδώ: https://www.agrinionews.gr/mitropolitis-damaskinos-sto-mathitiko-synedrio-ta-mnimeia-apoteloun-zontano-dialogo-tou-parelthontos-me-to-paron/

Εκ μέρους του Δημάρχου Αγρινίου κυρίου Γεωργίου Παπαναστασίου χαιρέτισε και ευχήθηκε επιτυχία στο συνέδριο ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κύριος Κωνσταντίνος Ζώης. Και εκ μέρους της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας ο Αντιπεριφερειάρχης κύριος Νικόλαος Κατσακιώρης.

Ο Διοργανωτής κύριος Ευθύμιος Αδάμης περιγράφει εν συντομία ότι διημείφθη στην απογευματινή συνεδρίαση:

«Η απογευματινή Συνεδρίαση περιελάμβανε την θεματική Συζήτηση, δηλαδή την εμβάθυνση στο θέμα του Συνεδρίου :”Τα τοπικά Μνημεία και ο Πολιτισμός ως παράγοντες ανάπτυξης”.
Το θέμα προσέγγισαν πολύπλευρα ο επίτιμος Σχ. Σύμβουλος κ Νάκος Κ, ο οποίος αναφέρθηκε στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική σημασία των μνημείων, αφού συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη ιστορικής συνείδησης και στην κριτική σκέψη (πως κατασκευάστηκαν, ο σκοπός και ο ρόλος τους). 

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, αναφέρθηκε στα μνημεία ως ένα “ζωντανό και διαρκή διάλογο με το παρόν” όπου η ενασχόληση μαζί τους υπερβαίνει την αρχαιολογική αναζήτηση και γίνεται πράξη πνευματική, αφού το μνημείο (παραπέμπει στη μνήμη) καθιστά παρόντες τους ανθρώπους που το δημιούργησαν, αποτελώντας μια νίκη επί της φθοράς, μια βαθύτερη αναζήτηση του θείου κάλλους αλλά και ένα ζωντανό διάλογο με την παράδοσή μας. 

Ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Κατσακιώρης Ν. παρουσίασε τις στρατηγικές κατευθύνσεις της Περιφέρειας, με συγκεκριμένες αναφορές σε τοπικά μνημεία της περιοχής, που έχουν ειδικό βάρος, όπως τα αρχαία θέατρα της Αιτωλοακαρνανίας, τη βασιλική της Μεγάλης Χώρας, τις καπναποθήκες Παπαπέτρου συνδέοντας τα με έναν ρεαλιστικό σχεδιασμό, με πρωτοβουλίες, με την εξασφάλιση των αναγκαίων χρηματοδοτήσεων, όπου αναπτύχθηκε γύρω τους συνεργασία φορέων προκειμένου να υπάρξει αποτελεσματικότητα στη διατήρηση και την αποκατάστασή τους, αλλά και ψηφιακή προβολή τους, γιατί ο πολιτισμός και η ιστορία αποτελούν ισχυρή ταυτότητα μας.

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αγρινίου, Αντιδήμαρχος κ. Ζώης, ο οποίος εκπροσώπησε τον Δήμαρχο κ. Παπαναστασίου (που βρισκόταν σε Συνέδριο) μίλησε διεξοδικά για την σχέση της Εκπαίδευσης με τον Πολιτισμό, την Ιστορία και τα Μνημεία, ως πηγή γνώσης, έμπνευσης και δημιουργικής επαφής των νέων ανθρώπων, ειδικά των μαθητών τονίζοντας την σημασία της εμπλοκής των εκπαιδευτικών σε ανάλογες δημιουργικές κατευθύνσεις. Επίσης περιέγραψε τις ενέργειες του Δήμου για τα μνημεία που ανέφερε ο κ. Κατσακιώρης, δηλαδή δράσεις και κατευθύνσεις που σύντομα θα παράξουν ουσιαστικά αποτελέσματα, μάλιστα εστίασε στο σημαντικό κεφάλαιο των νεοτέρων μνημείων, π.χ. κτήρια με ειδικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και ιστορικό φορτίο, όπως οι καπναποθήκες, συνεπώς οι συγκεκριμένες κατευθύνσεις δείχνουν το ενδιαφέρον της δημοτικής αρχής για τα τοπικά μνημεία ως φορείς ανάπτυξης (την σύνδεση του πολιτισμού με την τοπική οικονομία).

Στην συζήτηση που ακολούθησε παρενέβη ο Δ/ντής του 6ου Λυκείου κ. Υφαντής αναφερόμενος στο πρόβλημα των υποδομών επισκεψιμότητας (Αγία Τριάδα Μαύρικα). 

Ακόμα σύντομες παρεμβάσεις έκαναν οι παρακάτω:

Ο κ. Βασίλειος Καπέρδας Πρώην Δήμαρχος Παραβόλας και πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων, ο οποίος παρουσίασε το αρχαίο Βουκάτιο. Ο κ. Ναστούλης εκ μέρους του Επιμελητηρίου δηλώνοντας τον προβληματισμό του, ο κ. Απόστολος Καρακώστας ο οποίος ξύπνησε μνήμες για το αρχαίο Αγρίνιο, αναφερόμενος στην μεγάλη προσπάθεια ανάδειξής του, ο κ. Αρμύρας καθηγητής του 5ου Γυμνασίου εστίασε στην ανάγκη να μην χάσουμε την επαφή μας με την Ιστορία και τον τόπο μας, ο κ. Σταμάτης, Πρόεδρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας, Φιλόλογος στο Γυμνάσιο Θέρμο, έκανε μια σύντομη αναφορά στην αξία της βιωματικής επαφής των σχολείων με την Ιστορία και τα Μνημεία (παρουσίασε το πρωί το αρχαίο Θέρμο και τα επιγραφικά του τεκμήρια), ο κ. Βασίλης Λοΐζος Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου με ευαισθησίες σε ζητήματα Ιστορίας και ανάδειξης των Μνημείων αναφέρθηκε στην ανάγκη περισσοτέρων πρωτοβουλιών προτείνοντας το επόμενο Συνέδριο να γίνει στο Θέρμο λόγω του υψηλού συμβολισμού του, τέλος ο κ. Δήμος εκπρόσωπος του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας παρουσίασε το Ιστορικό κτήριο του πρώτου Ηλεκτρικού Εργοστασίου Φωτισμού στο Αγρίνιο.»

Και μετά την σύντομη παρέμβαση του κυρίου Δήμου, ο συντονιστής έκλεισε το πρόγραμμα ομιλιών-παρουσιάσεων της πρώτης ημέρας του συνεδρίου.

—————————ο—————————-

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026. 2^η μέρα του συνεδρίου.

Προεδρείο : Υφαντής Ηλίας Δ/ντής 6ου ΓΕΛ , Πελέκη Αικατερίνη, και μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής.

Εισηγήσεις: Η έναρξη έγινε στις 10:00  με τον κύριο Αδάμη να προλογίζει την δεύτερη μέρα του συνεδρίου, ενώ έκανε σύνοψη των εισηγήσεων της πρώτης ημέρας.

Έγινε διαδικτυακή σύνδεση με το 106^ο Νηπιαγωγείο Αθηνών και προβλήθηκαν στις οθόνες στην αίθουσα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης τα στάδια αναδημιουργίας του Παρθενώνα στο χώρο της Ακροπόλεως κατά την αρχαιότητα.

Ακολούθησε το  6ο Γυμνάσιο Αγρινίου με θέμα για «ένα μνημείο σε κίνδυνο» και οι μαθητές μίλησαν για την βυθισμένη εκκλησία της «Αγίας Τριάδας του Μαύρικα».

Το 6ο Γενικό Λύκειο Αγρινίου και ο Διευθυντής του Δρ. Ηλίας (Λίνος) Υφαντής παρουσίασε μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης την «Απελευθέρωση του Αγρινίου το 1821» και συνέχισε παρουσιάζοντας σημεία/μνημεία της πόλεως του Αγρινίου, όπως ήταν πριν δυο αιώνες.

Το Γενικό Λύκειο Αιτωλικού παρουσίασε την εργασία των μαθητών για το «Μνημείο Άστιγγος». Ήταν μια ευκαιρία να μάθουμε την ιστορία του Άγγλου Φιλέλληνα Φραγκίσκου Άστιγξ, που ήρθε στην Ελλάδα το 1822 και έδωσε όλη του την περιουσία στον απελευθερωτικό αγώνα.

Ως κυβερνήτης του ατμοκίνητου πλοίου «Καρτερία», το οποίο ήταν το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο που χρησιμοποιήθηκε σε πολεμικές επιχειρήσεις στην παγκόσμια ναυτική ιστορία, πέτυχε σημαντικές νίκες, με πιο γνωστή την καταστροφή τουρκικών πλοίων στον κόλπο της Αγκάλης.

Πέθανε το 1828 από γάγγραινα, μετά από τραυματισμό στη μάχη κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Κάστρου της Πάτρας, και η καρδιά του τάφηκε στην Ελλάδα.

Ο Άστιγξ έμεινε στην ιστορία ως μια ναυτική ιδιοφυΐα που προκάλεσε τον τρόμο στον οθωμανικό στόλο, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στην εδραίωση της ελληνικής ανεξαρτησίας.

Στην συνέχεια οι μαθητές του 6^ου  Γενικού Λυκείου Αγρινίου παρουσίασαν  την εργασία τους για την  «Η παλαιοχριστιανική Βασιλική εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Μεγάλη Χώρα», με την οποία το κοινό γνώρισε τα αρχιτεκτονικά στοιχεία ενός σημαντικού βυζαντινού μνημείου και την σημασία του.

Μετά το διάλειμμα στις 11:30, μαθητές του 4^ου Γενικού Λυκείου της Άρτας παρουσίασαν την εργασία τους για το μικρό θεατράκι της Αρχαίας Αμβρακίας. Και ειδικότερα την Δημόσια και πολεοδομική ανάπτυξη και τον πολιτισμό κατά την εποχή του Πύρρου (294-292 π.Χ.)

Ακολούθησε η εισήγηση του Γενικού Λυκείου Βόνιτσας  για το Κάστρο της Βόνιτσας, όπου οι μαθητές με μια λεπτομερή ιστορική και αρχαιολογική περιγραφή κάλυψαν την αρχιτεκτονική του εικόνα, τα στάδιά της και την βαθιά ιστορία του στο χρόνο (την επιμέλεια της εργασίας ανέλαβε ο γνωστός Αγρινιώτης Δ/ντής Γράψας Ιωάννης, η κα. Αθανασούλα και ο κ. Σολωμός).

Μαθητές του Παπαστρατείου Γυμνασίου Αγρινίου παρουσίασαν την εργασία τους για την Αρχαία Στράτο,  τα ιστορικά γεγονότα επί Κάσσανδρου, και τις αναφορές του Στράβωνα για την γεωγραφία της περιοχής, με την επιμέλεια της κας Χατζηαποστόλου.

Ακολούθησε διαδικτυακή σύνδεση με το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Κομοτηνής που παρουσίασε την εργασία των μαθητών του για  «Το μνημείο πεσόντων πολέμου της Κομοτηνής».

Επειδή δεν έγινε δυνατή η περιήγηση των μαθητών στον αρχαιολογικό χώρο του Αρχαίου Αγρινίου, προβλήθηκε βίντεο της περιοχής του.

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου έκλεισε τον κύκλο εργασιών του ευχαριστώντας όλους τους συμμετέχοντες, ξεκινώντας από τους μαθητές, τους καθηγητές τους, τους υποστηρικτές του συνεδρίου από τον Δήμο, την Περιφέρεια, την Εκκλησία και το Επιμελητήριο.

Στο Συνέδριο του Αγρινίου συμμετείχαν σχολεία από την Αθήνα, την Λαμία, την Κομοτινή, την Άρτα, το Αιτωλικό, το Θέρμο, την Βόνιτσα και πολλά γυμνάσια και λύκεια από το Αγρίνιο.

—————–ο—————-

Ακολουθεί το τελικό συμπέρασμα από τον διοργανωτή του συνεδρίου κύριο Ευθύμιο Αδάμη:

Στόχοι

Το Συνέδριο φιλοξένησε  συνολικά περίπου 500 μαθητές (πέρασαν από τον συνεδριακό χώρο) και πέτυχε τους στόχους του διότι απετέλεσε μια μορφωτική, παιδαγωγική και πολιτιστική εμπειρία για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και το κοινό που παρακολούθησε τις διαδικασίες του.

Συνεπώς υλοποιήθηκαν  με επιτυχία οι βασικοί στόχοι που ήταν:

Η Βιωματική  επαφή των μαθητών με την ιστορία και τα μνημεία, αφού ερεύνησαν, μελέτησαν, γνώρισαν  μνημεία (ιστορικά και αρχιτεκτονικά).

Ήρθαν δηλαδή σε επαφή με εξειδικευμένη γνώση, συνεργάστηκαν μεταξύ τους και συνέβαλαν στο ν’ αναπτυχθεί γόνιμη αλληλεπίδραση.

Οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με το συνεδριακό τετράδιο και λειτούργησαν ομαλά και παραγωγικά  μέσα σε καλό παιδαγωγικό κλίμα.

Τα θέματα που παρουσιάστηκαν (με την καθοδήγηση και τη συνεργασία καθηγητών), κάλυψαν μια ποικιλία από αρχαία, βυζαντινά και νεότερα μνημεία, ενώ οι εργασίες ήταν υψηλού επιπέδου, θέτοντας σύγχρονους προβληματισμούς.

Συμπεράσματα

Η θεματική συζήτηση με την συμμετοχή εκπροσώπων της εκπαίδευσης (κ. Κωνσταντίνος Νάκος), της Εκκλησίας (Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός), της Περιφέρειας (ο Αντιπερειφερειάρχης κ. Νικόλαος Κατσακιώρης) και του Δήμου (ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Κωνσταντίνος Ζώης), έθεσε  το βάθος και την σοβαρότητα του ζητήματος για το τόπο, τον πολιτισμό και το μέλλον, αναδεικνύοντας  την σχέση  των μνημείων και της ιστορίας  με την ανάπτυξη ενός τόπου.

Από τις παρεμβάσεις των πολιτών και τις αναφορές τους, έγινε σαφές ότι πολλά μνημεία δεν τυγχάνουν του ενδιαφέροντος της Πολιτείας, αντίθετα υπάρχει παραμέληση και ότι χρειάζεται άμεση κινητοποίηση και συνεργασία φορέων. Τέτοιοι χώροι είναι δίπλα μας η Αγία Τριάδα του Μαύρικα, το αρχαίο Βουκάτιο, το αρχαίο Αγρίνιο και πολλά άλλα.

Βέβαια η επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο δεν πραγματοποιήθηκε γιατί τέσσερις μέρες πριν, ο χώρος δεν είχε επιμεληθεί καταλλήλως, για την ομαλή και ασφαλή δίοδο των μαθητών. Όμως υποσχεθήκαμε στα παιδιά να τον γνωρίσουν στο επόμενο διάστημα.

Το συνεδριακό τετράδιο ήταν αφιερωμένο στο αρχαίο Αγρίνιο, έχοντας στο εξώφυλλο και στο οπισθόφυλλο φωτογραφίες από τοπικά μνημεία της Αιτ/νίας που συζητήθηκαν στο Συνέδριο ενώ στο εσωτερικό ( στις τέσσερις πρώτες σελίδες), περιείχε την εισήγηση του 5^ου Γυμνασίου για το αρχαίο Αγρίνιο. Έτσι  δόθηκε η ευκαιρία  στους συμμετέχοντες μαθητές (από κοντινές αλλά και μακρινές περιοχές)  να γνωρίσουν κρίσιμες πληροφορίες  για την ιστορική ταυτότητα της πόλης του Αγρινίου.

Έτσι μια ουσιαστική πολιτιστική και εκπαιδευτική διαδικασία, ένα ποιοτικό Συνέδριο έθεσε, μαζί με άλλα μνημεία,  το ζήτημα να αναδειχθεί ο αρχαιολογικός χώρος  του Αρχαίου Αγρινίου και να γίνει το επόμενο βήμα: Μια Επιτροπή Πολιτών, που θα καταθέσει μια επίσημη πρόταση για συνέχιση των ανασκαφών, προκειμένου να έρθουν στο φως κι άλλα κατάλοιπα της αρχαίας πολιτείας, το νεκροταφείο, ναοί, το θέατρο…

——————-ο—————–

Κλείνοντας την περιγραφή του συνεδρίου, που παρακολούθησα από την αρχή έως το τέλος, εύχομαι να «γίνει κάτι», ώστε να μην πάει χαμένος ο κόπος των μαθητών και των εκπαιδευτικών, καθώς και οι προσδοκίες τόσων πολλών κατοίκων της περιοχής.

Το Αγρίνιο έχει πλούσια Αρχαία Ιστορία και είναι καιρός να αναδειχθεί. Σε λίγα χρόνια θα γιορτάσουμε την ονομασία «Αγρίνιο» που δόθηκε πριν 200 χρόνια στην πόλη μετά την Τουρκοκρατία.

Οραματίζομαι τα εγκαίνια του περιφραγμένου και ανασκαμμένου Αρχαιολογικού χώρου να γίνουν τότε. Ή έστω να ξεκινήσουν τότε και το έτος 2050  να αποδοθεί στους Αγρινιώτες και στους επισκέπτες από όλο τον κόσμο!

Και μια υποσημείωση. Ας μνημονευτούν τότε, πέρα από αυτούς που θα κόψουν την «κορδέλα» και οι αφανείς αγωνιστές του παρελθόντος, των τελευταίων 100 ετών-τουλάχιστον-για την ανάδειξη του Αρχαίου Αγρινίου.

Βιβλιογραφία για το συνέδριο:

Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη, 19. 67.4

Θουκυδίδης, Ιστορία, Γ’ 106, 111, 114

Όμηρος, Ιλιάδα, Ξ 115/7

Πολύβιος, Ιστορίαι 5.7.7.

Στέφανος Βυζάντιος, Εθνικά

Στράβων Γεωγραφικά ΙΙ.5 και ΙΙΙ.6

Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική Εγκυκλοπαίδεια, σελ. 177-178

Θ. Χολέβας, Ιστορία των Αιτωλών, 1883

Κατωπόδης Γεράσιμος, Αιτωλική Συμπολιτεία, 1990

Μαστροκώστας Ευθ. Αρχαιολογικό Δελτίο 22/1967

Κ. Ρωμαίος, Αρχαιολογικό Δελτίο 1922 και 1924-1925

Γεράσιμος Παπατρέχας, Ιστορία του Αγρινίου, 1991

Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας Τεύχος 1928

Κώστας Στεργιόπουλος, Η Αρχαία Αιτωλία, 1939

Leake, Travels in Northern Greece

Α.Κ.Κ.

agrinionews.gr