Η έλευση και έκθεση στο Μεσολόγγι του εμβληματικού πίνακα του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» αποτελεί, χωρίς υπερβολή, ίσως το σημαντικότερο γεγονός ανάμεσα στις εκδηλώσεις και τις δράσεις για τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου.
Πρόκειται για ένα έργο που εδώ και σχεδόν δύο αιώνες λειτουργεί ως ένα από τα πιο ισχυρά εικαστικά σύμβολα του φιλελληνισμού και της Ελληνικής Επανάστασης.
Ένας πίνακας που πολλές φορές χρησιμοποιήθηκε ως «σημαία» για την Ελλάδα σε ολόκληρο τον κόσμο, αποτυπώνοντας με μοναδικό τρόπο τη θυσία και το δράμα του Μεσολογγίου.
Κι όμως, μέχρι σήμερα ο αυθεντικός πίνακας δεν είχε φιλοξενηθεί ποτέ στον τόπο που αποτέλεσε την πηγή της έμπνευσής του.
Το γεγονός αυτό καθιστά την παρουσία του στο Μεσολόγγι όχι απλώς μια σημαντική έκθεση τέχνης, αλλά ένα ιστορικό και βαθιά συμβολικό γεγονός.
Μια ιδέα που ξεκίνησε ως «τρέλα»
Η έλευση του έργου στην Ιερά Πόλη δεν ήταν αυτονόητη. Αντίθετα, αποτέλεσε το αποτέλεσμα μιας συνέργειας πολλών ανθρώπων, που πίστεψαν ότι μια φαινομενικά απίθανη ιδέα θα μπορούσε τελικά να γίνει πραγματικότητα.
Η αρχική πρόταση διατυπώθηκε πριν από αρκετό καιρό από δύο – τρεις ανθρώπους του Μεσολογγίου (σ.σ. ο ένας αιρετός), οι οποίοι όταν την συζητούσαν δημόσια συχνά άκουγαν να τους χαρακτηρίζουν ακόμη και… «τρελούς». Η ιδέα ότι ο αυθεντικός πίνακας του Ντελακρουά θα μπορούσε να έρθει στο Μεσολόγγι έμοιαζε τότε σχεδόν αδύνατη.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή έφτασε στο Υπουργείο Πολιτισμού και η Υπουργός Λίνα Μενδώνη την άκουσε με προσοχή. Ίσως γιατί και η ίδια είχε κάνει μια παρόμοια σκέψη για τη σημασία που θα είχε ένα τέτοιο γεγονός για τη διακοσιοστή επέτειο της Εξόδου.
Από εκεί και πέρα ξεκίνησε μια σύνθετη διαδικασία επαφών, συνεργασιών και συντονισμού, που οδήγησε τελικά στη σημερινή πραγματικότητα.
Το Ξενοκράτειο που άλλαξε τα δεδομένα
Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία που κατέστησαν δυνατή αυτή την εξέλιξη είναι το γεγονός ότι σήμερα στο Μεσολόγγι υπάρχει πλέον ο κατάλληλος χώρος για τη φιλοξενία ενός έργου τέτοιας αξίας.
Το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο διαθέτει πλέον τις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφάλειας, προστασίας και μουσειακών υποδομών που απαιτούνται για την έκθεση ενός έργου παγκόσμιας σημασίας.
Και αυτό το έργο, όμως, δεν ήταν αυτονόητο. Η δημιουργία και λειτουργία του Ξενοκράτειου αποτελεί επίσης αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών ανθρώπων και φορέων, με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να έχει διαχρονικά στηρίξει καθοριστικά την υλοποίησή του.
Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή της σημερινής Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, Ολυμπίας Βικάτου, η οποία για πολλά χρόνια υπηρέτησε ως Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λευκάδας και γνωρίζει σε βάθος την πολιτιστική και ιστορική σημασία της περιοχής.
Η γαλλική πλευρά και ο ρόλος του Νίκου Αλιάγα
Η μεταφορά ενός έργου τέτοιας σημασίας από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ, όπου φυλάσσεται, απαιτεί τη συναίνεση και την εμπιστοσύνη της γαλλικής πλευράς.
Αν και μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση για τις παρασκηνιακές πρωτοβουλίες που οδήγησαν στη θετική απόφαση, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι σημαντικό ρόλο στις επαφές και στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης διαδραμάτισε και ο Νίκος Αλιάγας, ο οποίος εδώ και χρόνια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους πρεσβευτές της Ελλάδας στη Γαλλία.
Ένα γεγονός που ξεπερνά τα όρια μιας έκθεσης
Η παρουσία του πίνακα του Ντελακρουά στο Μεσολόγγι δεν είναι απλώς μια σημαντική πολιτιστική έκθεση.
Είναι ένα γεγονός με ιστορικό, συμβολικό και διεθνές βάρος, που συνδέει άμεσα τον τόπο της θυσίας με ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της ευρωπαϊκής τέχνης.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο σημαντικό μήνυμα της σημερινής ημέρας:
ότι μια ιδέα που κάποτε φαινόταν «αδύνατη» μπορεί τελικά να γίνει πραγματικότητα, όταν υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε αυτήν.
Γιατί ορισμένες στιγμές δεν γράφουν απλώς ειδήσεις· γράφουν ιστορία.
Δημήτρης Μαλαβέτας https://messolonghinews.gr/
