Γράφει η Ελένη Κανιώτη
Παρουσίαση του βιβλίου «Η Αννιώ του Χατζόπουλου και η Αννιώ των μαθητών…».
Επιμέλεια νέας έκδοσης: Μαρία Ν. Αγγέλη – Αγγελική Π. Δαλιάνη
Είδος: Διήγημα και Δημιουργικές γραφές εμπνευσμένες από αυτό.
Χρόνος – Τόπος έκδοσης: Μαθητική έκδοση από το 2ο Γυμνάσιο Αγρινίου «Κοσμάς ο Αιτωλός», Αγρίνιο 2025, με την επιχορήγηση της κυρίας Βασιλικής Μαραγιάννη, Συμβολαιογράφου.
Το βιβλίο βασίζεται στο διήγημα «Η Αννιώ» του Κώστα Χατζόπουλου και παρουσιάζεται μέσα από τη ματιά των μαθητών, οι οποίοι με δημιουργικές πρακτικές γεφυρώνουν το παρελθόν με το σήμερα.
Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη:
Α΄ Μέρος: Η Αννιώ του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου
Β΄ Μέρος: Η Αννιώ των μαθητών - Δημιουργική γραφή από τους μαθητές του 2ου Γυμνασίου Αγρινίου, η οποία αναλύεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες:
1. Ένα διαφορετικό τέλος του διηγήματος
2. Ο Εμποράκος γράφει στο ημερολόγιό του
3. Η ΑΝΝΙΩ γράφει στο ημερολόγιό της
4. Σκιτσογραφήματα
Υπόθεση του διηγήματος:
Ένας νεαρός έμπορος κατέβηκε στην πόλη για να εργαστεί. Βρήκε δουλειά σ’ ένα μπακάλικο και το αφεντικό του τον έστελνε κάθε μέρα να φέρνει νερό με τον κουβά από το πηγάδι. Εκεί γνώρισε την Αννιώ. Στην αρχή, φτωχός και άσχημος, όλοι τον περιγελούσαν, μέχρι και η Αννιώ. Σιγά σιγά όμως οι δυο τους ανέπτυξαν αισθήματα και συναντιόντουσαν κρυφά με κάθε ευκαιρία. Όταν η αυστηρή μητέρα της Αννιώς το κατάλαβε, απείλησε τον έμπορο και τιμώρησε την Αννιώ. Ο έμπορος τότε συνειδητοποίησε ότι δεν έχει τα προσόντα και τα χρήματα, για να δεχτούν οι δικοί της να τον παντρευτεί. Έτσι, πήρε την απόφαση να πάει στην ξενιτιά, να μαζέψει χρήματα. Ζήτησε τους μισθούς από το αφεντικό του, πήρε τις κρυφές οικονομίες που είχε, χαιρέτησε τους δικούς τους και έτρεξε να αποχαιρετήσει την Αννιώ με την υπόσχεση πως θα επιστρέψει να την πάρει. Εκείνη του απάντησε ότι θα τον περιμένει. Έφυγε στο εξωτερικό, έκανε διάφορες δουλειές και έβγαζε ολοένα και περισσότερα χρήματα. Μάλιστα για τα χρήματα δε δίστασε να παντρευτεί μια Βλάχα, όμως ο γάμος τους διαλύθηκε νωρίς, γιατί δεν ταίριαζαν. Στο μυαλό του πάντα είχε την Αννιώ. Παρ’ ότι πλέον είχε χρήματα δεν ήταν ευτυχισμένος. Ένιωθε ξένος και πήρε το δρόμο του γυρισμού για την πατρίδα. Η μητέρα του είχε πεθάνει, με τ’ αδέρφια του δεν είχε καλές σχέσεις κι έτσι αποφάσισε να πάει στην πόλη, που είχε την Αννιώ. Πρώτα πήγε στο παλιό του μαγαζί, συνάντησε το αφεντικό του, μίλησαν για όλα αυτά τα χρόνια που έλειπε και έμαθε όσα ήθελε για την Αννιώ. Την επομένη πήγε να την συναντήσει και να την πάρει, καθώς πλέον είχε χρήματα για να ζήσουν τη ζωή που δεν μπορούσαν πριν είκοσι χρόνια. Εκείνη όμως αρνήθηκε, λέγοντάς του πως άργησε. Ο έμπορος δεν είχε φανταστεί αυτή την αντίδραση. Πράγματι τόσα χρόνια τον περίμενε πιστή να επιστρέψει, όμως ένιωσε προδομένη, όταν έμαθε ότι παντρεύτηκε μια άλλη στο εξωτερικό. Γεμάτη θλίψη και απογοήτευση, επέλεξε τη μοναξιά και αποδέχτηκε τη μοίρα της. Εκείνος, μετά την απόρριψη της Αννιώς, επέστρεψε στο χωριό του, άνοιξε μαγαζί και δεν ξαναπήγε στην πόλη.
Βασικοί χαρακτήρες
1. Η Αννιώ: Η κεντρική ηρωίδα, μια νεαρή κοπέλα που ζει σε μια αυστηρή κοινωνία, αγνοεί τους κανόνες της εποχής, να παντρευτεί κάποιον παρά τη θέλησή της. Μένει πιστή στην αγνή εφηβική αγάπη της για τον εμποράκο, αλλά στο τέλος, προδομένη και απογοητευμένη, συμφιλιώθηκε με το πεπρωμένο της.
2. Ο Εμποράκος (αφηγητής του διηγήματος): Μεγάλος και πλούσιος πλέον, μας εξιστορεί τον νεανικό του έρωτα με την Αννιώ και τις καταστάσεις που οδήγησαν στο χωρισμό τους.
Κεντρικά θέματα: η εφηβική αγάπη και ο ανεκπλήρωτος έρωτας των δύο ηρώων, ο περιορισμός της ελευθερίας, οι δύσκολες κοινωνικές συνθήκες, η θέση της γυναίκας, η ξενιτιά και ο εκφοβισμός/μπούλινγκ.
Προσωπική άποψη: Μου άρεσε το βιβλίο, διότι, ενώ είναι μικρό και σύντομο, περικλείει πολλά θέματα και μας διδάσκει σημαντικά μηνύματα. Ένα από αυτά είναι ότι τα χρήματα δε φέρνουν την ευτυχία, όπως συνειδητοποίησε ο εμποράκος όταν επέστρεψε από την ξενιτιά. Ο συγγραφέας περιγράφει με ρεαλισμό την αυταρχική κοινωνία της εποχής, μέσα από τα συναισθήματα και τα βιώματα των ηρώων. Παρόλο που το βιβλίο είναι ευανάγνωστο, υπήρξαν κάποιες λέξεις της εποχής, που δεν είχα ξανασυναντήσει.
Θα πρότεινα το βιβλίο χωρίς δισταγμό σε όλους, μικρούς και μεγάλους. Ιδιαίτερα, θα το συνιστούσα στους συμμαθητές μου και σε συνομηλίκους μου, για να μεταφερθούν και να γνωρίσουν την εποχή εκείνη, τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, το κοινωνικό πλαίσιο, και κυρίως για να διαπιστώσουμε πόσο τυχεροί είμαστε που πλέον ζούμε ελεύθεροι.
Το σημείο του διηγήματος που με συγκίνησε περισσότερο είναι όταν ο εμποράκος γύρισε από την ξενιτιά, έχοντας πλέον χρήματα, για να πάρει την Αννιώ, όπως της είχε υποσχεθεί, αλλά εκείνη αρνήθηκε. Δεν δέχτηκε να φύγει μαζί του, όχι επειδή δεν τον αγαπούσε πια, αλλά επειδή αισθάνθηκε προδομένη. Αποφάσισε να συνεχίσει να ζει μόνη γεμάτη θλίψη. Στο σημείο αυτό, για μένα και οι δύο είναι θύματα, καθώς θυσίασαν την αγάπη τους, τις προσωπικές τους επιθυμίες για τα πρέπει της κοινωνίας και της εποχής.
Τέλος, στο Β΄ μέρος μου άρεσαν οι εργασίες των μαθητών, γιατί δίνουν ένα διαφορετικό τέλος στο διήγημα. Βρήκα εξαιρετική ιδέα την προσθήκη των σκίτσων τους, καθώς ο συνδυασμός εικόνας και λόγου, κάνει το βιβλίο πιο ενδιαφέρον και ζωντανό.
Χαρακτηριστικό απόσπασμα από την Αννιώ του Χατζόπουλου:
«Ήρθα να σε πάρω», της είπα και της ξανάπιασα το χέρι. «Μπορώ να σου φορέσω τώρα μεταξωτά φορέματα, ποδήματα χρυσά», μου ερχότανε να της πω ακόμα, ο λόγος όμως δε μου έβγαινε απ’ το στόμα.
Στεκόμουνα μόνο και την κοίταζα και δεν μπορούσα, δεν ήθελα να το πιστέψω αυτό που έβλεπα.
«Έλα, ήρθα να σε πάρω», ξαναμίλησα. «δεν ακούς;»
«Αργά ήρθες», μου είπε τέλος και μου έριξε μιαν αγέλαστη, στεγνή ματιά.
Κι η φωνή της ήταν άλλο τόσο παγωμένη και στεγνή.
«Τότε να φύγω;» ρώτησα.
«Ναι, να φύγεις», ψιθύρισε. Κι έσκυψε και πήρε τη σκούπα, που είχε αφήσει από το χέρι άμα με είδε πρωτύτερα.
Και γύρισα κι έφυγα και γω…
Ελένη Κανιώτη, Β΄ Τάξη Γυμνασίου
